Wandelen van Agalas naar Keri

 

Eindelijk wandelen we weer op ons eigen eilandje. We rijden naar Agalas in het zuidwesten van Zakynthos. Wat buiten het stadje parkeren we de auto langs de weg. Het is prachtig wandelweer, niet te warm en zeker niet koud, rond de 24 graden. 
We zien al snel omgevallen en afgebroken bomen door storm Ianos. Na een paar kilometer lopen we door een gebied dat getroffen is door de branden van vorig jaar en de jaren ervoor. Mooi om te zien dat de natuur zich toch weer herstelt. Ergens in die omgeving worden we lastig gevallen door heel veel vliegen en waarschijnlijk ook andere steekbeesten, want ik voel er verschillende prikken. Heel vervelend, ik heb wel een stick bij me die beesten bij ons weg moeten houden, maar die helpt niet echt lang. Als we weer in bossen en in stadje Keri lopen, zijn de vliegbeesten bijna weg en we hebben er ook niet zoveel meer gezien. We moeten een paar keer onder bomen doorkruipen die Ianos niet hebben overleefd. Maar het is een leuke en afwisselende wandeling en in het tweede gedeelte lopen we wat meer langs de kust en soms hebben we daar mooie uitkijkjes naar de kliffen aan de westkust. Het is ook een pittig stukje lopen, klimmen en dalen en we zijn dan ook best moe als we weer bij de auto zijn. Thuis gekomen merken we allebei dat we helemaal zijn lek gestoken door allerlei steekbeesten, niet fijn dus, door onze shirts heen hebben ze gestoken, de naarlingen. 

Uitzicht op de Baai van Laganas, met Marathonissi (schildpadeiland) in het midden
en rechts Limni Keriou

Omgevallen bomen door Ianos

Herfststijlloos

Ze lijken een beetje op sneeuwklokjes

Ook al het werk van Ianos

Mooi doorkijkje naar de westkust

Het dorp Keri

Een heel klein stukje van mijn schouderblad,
dit is niet leuk

Abrikoos boom

De abrikoosboom, die in de boventuin staat, is bij de storm van vorige week omgewaaid. Toen we hem gingen bekijken bekijken bleek dat hij nog wel vast zat in de grond met een paar wortels. Maar hij was veel te zwaar om hem zomaar rechtop te zetten met al zijn bladeren. Om hem in ieder geval  de kans te geven om weer te groeien, hebben we hem flink terug gesnoeid en hem toen rechtop gezet. Hij staat nu met touw aan het huis vast en aan een paal in de tuin van de buurman. We zijn erg benieuwd of deze reanimatie goed gaat. Maar goed, niet geprobeerd is altijd mis.

Oogarts en het vervolg in Griekenland

En dan vallen er zomaar 4 weken Nederland uit de planning, en blijven er lege kale weken in de agenda over. Al een tijdje ligt er een afspraak bij de oogarts voor mij in de planning. Ik was van plan om dat op te pakken meteen als we uit Nederland terug zouden zijn, maar nu heb ik afgelopen maandagochtend mijn oogarts gebeld met de vraag voor een afspraak. In Nederland moet je daar tijden op wachten. Mijn oogarts had de volgende dag, dinsdagochtend tijd om 10.30 uur. En natuurlijk waren we er, er moesten verschillende onderzoeken gedaan worden, alles leek goed, op de na-staar na. Daar moest iets aan gedaan worden omdat ik echt wazig zie met mijn linkeroog. Oogarts pakt de telefoon en regelt een afspraak bij een collega in Patras, die laserbehandelingen bij na-staar doet, op de eerstvolgende donderdagochtend om 10.30 uur. Dat kunnen we net halen als we de vroege ferry hebben en het verkeer meezit. 
En nu is het donderdagavond, we zijn alweer een tijdje thuis. In Nederland duurt het afspraken maken voor mijn gevoel een eeuwigheid, hier was alles zo geregeld. De ferry was op tijd vanmorgen, we waren rond 9 uur in Killini, maar het was druk en dus konden we niet op tijd in Patras zijn. Even een belletje gepleegd en de assistente gaf aan dat het geen probleem was als we wat later zouden komen. Dat geeft dan rust. In Patras zet Leo me af bij de praktijk in het centrum en gaat zelf op zoek naar een parkeerplekje. Ik zoek de praktijk, ergens boven cafeetjes, restaurants en winkels op de 4e verdieping. Ik maak een foto van de ingang voor Leo en hoop dat hij een parkeerplekje zal vinden. Ik ga naar boven en meld me. Mijn ogen worden gedruppeld en ik  zeg dat alleen mijn linkeroog behandeld moet worden. Als een heel jonge vrouw, de oogarts, (o, ik word oud😁) me verder helpt, vertelt ze me dat ook mijn rechteroog al na-staar heeft. Maar ik denk dat het nog niet slecht is en zij behandelt dus één oog, alleen mijn linker. Het druppelen van het oog duurt langer dan de laserbehandeling zelf, dat is een fluitje van een cent. Als ik klaar ben sta ik helemaal versteld dat ik weer zo scherp kan zien, en even later valt me op dat mijn rechter oog écht waziger is. Ik wacht op de arts en als zij weer uit de behandelkamer komt, vraag ik of ze toch ook mijn rechter oog wil doen. Ze lacht en zegt: Ik wist het wel. Natuurlijk moest ik even wachten, maar toen was alles gedaan. We betalen de rekening en ik krijg een recept mee voor oogdruppels. Dan lopen we naar de auto, die wat verder weg staat. Het is iets over één, we kunnen de ferry van half 3 misschien net halen en dus rijden we snel door. Als we de kaartjes kopen bij de ferry, zegt de man: Quick, quick!!! Als we de ferry oprijden gaat meteen de klep omhoog, we hebben het net gehaald, maar het is 8 voor half 3. Toch een beetje vreemd, maar goed, het is gelukt en nu zitten we weer thuis en ik zie alles weer scherp.
Wat een tempo, dat is wel een ander verhaal dan alle andere kastje-muur verhalen. Dus zo kan het ook in Griekenland. 

Medicane Ianos

Ja, hij is inderdaad gekomen en hij heeft wind en water gebracht, heel veel water, ik had nooit kunnen denken dat het zo hard kon regenen. Het kwam echt uren achter elkaar met bakken uit de lucht. De grond raakte verzadigd met water en de wind deed de rest. Heel veel omgewaaide bomen en heel veel materiële schade. De noodtoestand is afgekondigd voor de eilanden Zakynthos, Kefalonia en Ithaca, daardoor kunnen er snel stappen worden ondernomen die anders veel papierwerk zouden kosten. Wij hebben flinke perioden zonder stroom en water gezeten, maar het kwam gelukkig steeds even terug zodat de vriezer niet ontdooide. Maar eng was het allemaal zeker. In de nacht van donderdag naar vrijdag tot vrijdag laat in de ochtend spookte het echt, daarna werd het langzaam rustiger. 

Toen we vrijdagavond eindelijk weer stroom hadden en bereik hadden met telefoon en internet kwamen er allerlei berichten binnen over de Covid19-toestand in Nederland, Duitsland en andere landen. Langzamerhand begint het bij me door te dringen dat naar Nederland gaan in deze onzekere periode niet slim is. Ik heb steeds met mijn hart gedacht en gehoopt dat we konden gaan. Nu is het tijd om met verstand een beslissing te nemen. We gaan nu dus niet naar Nederland. Het was een moeilijke beslissing en het heeft wat tranen gekost, maar nu we de beslissing hebben genomen is er ook wat stress weg van al de onzekerheid die de reis dit keer met zich meebracht. We hebben het verteld aan kinderen en vrienden en gelukkig begrijpt iedereen deze beslissing, maar ook zij vinden het verdrietig. Het is niet anders.

Medicane Ianos in aantocht

Het is een soort hurricane, maar ontstaan in het Middellandse-Zeegebied en hij is op weg naar de Ionische eilanden en de Griekse kust. Hij brengt nu al bakken regen maar het ergste zou vanavond en vannacht gaan komen. We gaan het zien. Uit voorzorg hebben we alle plantenbakken, stoelen en tafels op het plaatsje achter het huis gezet waar ze, hopen we, minder last van de wind hebben. 

September

Laat ik beginnen met wat positieve berichten. Het begint erop te lijken dat we toch kunnen afreizen naar Nederland binnenkort. De reis zal dit keer door Italië, Oostenrijk en Duitsland gaan. Als we door Italië willen gaan moeten we 72 uur van te voren een Covid19 test laten doen. Het negatieve resultaat hiervan moeten we kunnen laten zien als we in Italië voet aan wal zetten. Maar alles blijft nog lang onzeker, want als bijvoorbeeld Duitsland ineens andere maatregelen aankondigt, staat onze trip weer op losse schroeven. Het is dus ook moeilijk om afspraken te maken, maar we gaan er alles voor doen om kinderen, kleinkind en vrienden en andere familie weer te zien.

Een ander positief dingetje is dat de kerkklok van de kerk in Chartata voor het eerst sinds wij hier kwamen, 10 jaar geleden, weer gelijk loopt. De eerste keren toen wij hier kwamen zeiden we tegen elkaar: 4 minuten vóór, als de klok luidde. De laatste maanden was dat opgelopen tot 16 minuten vóór het hele uur en vóór het halve uur. Maar nu dus echt op tijd, we waren verbaasd toen we het hoorden.

Ja, en dan het andere. Na een erg late start van het toeristenseizoen op 1 juli, hoopte iedereen dat er wat goed gemaakt kon worden om de winter een beetje door te komen. Dat werd begin deze week de grond ingeboord door Engeland en Nederland, die ineens besloten om de Griekse eilanden code oranje te geven. Dit vooral omdat er bekend was geworden dat een aantal Engelse jongeren besmet thuis was gekomen na een feest- en partyvakantie in Laganas op Zakynthos en Nederlandse jongeren vanuit Chersonissos op Kreta. Voor Engelsen betekent dat dat ze 14 dagen in quarantaine moeten bij thuiskomst en voor de Nederlanders wordt dat advies ook gegeven. Voor een paar andere landen was dat al zo. Maar de meerderheid van de toeristen van Zakynthos komt uit Engeland. Het seizoen gaat hier nu als een nachtkaars uit. De mensen die hier waren gaan weg en er komen bijna geen nieuwe toeristen meer aan. Het is zo vreselijk triest. De restaurants en hotels hebben zo hun best gedaan om het allemaal goed te laten verlopen, maar dat heeft niet zo mogen zijn.

Er zijn inmiddels allerlei regels waaraan we ons moeten hadden. Twee weken geleden kwam bij de bekende mondkapjesregel van het in besloten ruimtes (winkels e.d.) een kapje dragen ook de regel om het buiten te dragen, overal, ook op het strand. Je hoeft hem niet om te houden als je gaat zwemmen en ook niet als je op een zonnebedje ligt 😁.  

Wij kennen in onze familie en vriendenkring gelukkig geen mensen die covid19 hebben gehad, maar we hebben deze week wel van twee kennissen gehoord wat een het inhoudt om covid19 te hebben of in je familie te krijgen. De eerste vertelde hoe ze wekenlang vreselijk ziek is geweest en nog steeds kampt met de nawerkingen ervan. De tweede vertelde dat haar tante ziek werd en eraan overleed, alleen. Alleen, omdat haar familie niet bij haar mocht komen en ook niet bij de begrafenis, die in Griekenland normaal heel veel betekent en inhoudt voor familie. Het maakte mij stil en verdrietig.

Trip door midden en noord Griekenland

Het reisje over de Pelopennosos en Kreta is zo goed bevallen dat we nog zo'n reisje gaan doen. Volg ons op: 

https://leo-en-marlies.blogspot.com

Augustus

Augustus is één van de drukste maanden van het toeristenseizoen, ook op Zakynthos. En inderdaad liggen de stranden wat voller en zijn de restaurants gevuld, maar toch voelt het nog niet goed. In Griekenland is het aantal corona-gevallen hoger dan het eerder dit jaar was, gelukkig is het aantal sterfgevallen niet erg groot, maar alles bij elkaar worden er steeds weer nieuwe regels bekendgemaakt. Sinds gisteren mogen restaurants en bars niet meer open zijn tussen 12 en 7 uur in de nacht. En ook moeten mensen een negatieve coronatest, van maximaal 72 uur oud, kunnen laten zien als ze aankomen in Griekenland. Wij beginnen ons een beetje zorgen te maken over onze reis naar Nederland in september of oktober. 

Maar ook had ons zwemrondje eerder deze week weer een verrassing voor ons in petto. We kwamen weer een zeeschildpad tegen en we hebben heerlijk rustig een kwartier met hem (of haar) mee gezwommen. We hebben gekeken hoe er werd gegeten van de zeebodem en we keken hoe hij ademhaalde boven water als hij weer een tijdje onder was geweest. Zo mooi en bijzonder om te zien. 

Vandaag is het Maria Hemelvaart, hier in Griekenland één van de heel belangrijke kerkelijke feesten. Het wordt dit jaar natuurlijk wel gevierd, maar niet zo uitbundig als andere jaren. Geen grote feesten op de kerkpleinen, geen barbecue, geen Griekse dansen, wel jammer, maar het is niet anders.
Toen we vanochtend na ons zwemmetje over het strand liepen kregen we van Kevin, die bij Buca bar werkt een seintje dat ze eindelijk open zijn gegaan. We beloven dat we terug komen want we hebben nooit geld bij ons als we ons rondje doen. Maar eerst moeten we nog even naar Archontiko omdat Maria vandaag haar naamdag viert. en dat is in Griekenland een belangrijkere dag dan de verjaardag. Dus we wensen haar chronia polla me ichea (vele jaren met gezondheid) en worden getrakteerd op een heerlijk zoet gebakje en een drankje. Daarna gaan we eerst naar ons huisje, kleden ons om en gaan dan weer naar Alikes om bij de Buca bar een heel lekker ijsje te gaan eten: De Frutopia 😋

Terug in de tijd met Nefis

Eergisteren kregen we een telefoontje dat we mee konden met de "Terug in de tijd" tour. We hebben afgesproken dat we naar het Waterpark in Tsilivi zullen rijden en dat we daar worden opgepikt door de minibus. We zijn met 12 gasten + Jackie + chauffeur. De bus zit dus lang niet vol. Dat heeft ook te maken met het feit dat reisorganisaties maar mogen werken met een beperkte bezetting. In de bus dragen we allemaal maskers, buiten mogen ze af, maar in afgesloten ruimten moeten ze weer op. Het is vandaag tegen de 40 graden en het is dus warm. Maar we hebben een heel leuke dag. 

Vanuit Tsilivi rijden we naar Tragaki, een plaatsje daar vlakbij. Het dorp zelf voelt nog authentiek. Normaal wordt er nog iets verteld in een kleine van alles wat winkel, maar dat gaat nu niet door. Jackie vertelt het één en ander over een aantal bomen en planten waar we langs lopen o.a. over de granaatappel en de plant die heet 'Tranen van Maria'. Dan lopen we het dorp verder door naar een plek waar we een mooi uitzicht hebben over het noord oosten van het eiland.

Terwijl we naar de volgende stop rijden vertelt Jackie allerlei verhalen uit vroeger tijd. Sommigen uit de tijden dat goden als Zeus en Athina belangrijk waren, anderen uit de Byzantijnse tijd of de vorige eeuw. Eén waar gebeurd verhaal vind ik zelf heel mooi, het gaat over 'het wonder van Zakynthos', hoe alle joden op het eiland Zakynthos de oorlog overleefden.

In heel Griekenland overleefde 81 procent van de Joodse bevolking de Tweede Wereldoorlog niet. Maar op Zakynthos bleven alle 275 Joden gespaard, dankzij een heroïsche actie van de bisschop en de burgemeester. Het ‘wonder van Zakynthos’ is nog groter omdat ook geen enkele bewoner van het Ionische eiland zijn mond open deed tegen de bezetters.

Vrijwel onbekend en (nog) niet verfilmd, maar nog veel indrukwekkender is het verhaal van de Griekse bisschop Chrysostomos die samen met burgemeester Loukas Carrer de complete Joodse gemeenschap op het eiland Zakynthos uit de handen van de nazi’s wist te houden. 

In mei 1941 werden de Ionische eilanden bezet door Italiaanse troepen en het regime van de bezetter was relatief mild. Dat veranderde toen de Duitsers het in 1943 – na de val van Mussolini – overnamen. De Duitse kapitein Litt kreeg het bevel over Zakynthos, hij leidde er een schrikbewind en voerde de bevelen van Hitler maar al te graag op.

Aan het einde van het voorjaar van 1944 stuurden de nazi’s schepen naar de Ionische eilanden om Joden op te halen. Maar op Zakynthos, waar de Joden als generaties lang deel uitmaakten van de bevolking,  liep dat anders.  Burgemeester Loukas Carrer moest zich melden op het kantoor van de Duitse commandant, die hem sommeerde een lijst op te stellen met de namen van alle Joden. Carrer weigerde. Zijn argumenten dat de Joden op het eiland zijn vrienden waren, niemand kwaad deden en bijdroegen aan de economie hadden echter geen effect. Onder bedreiging van een pistool droeg de Duitser hem op binnen 72 uur de lijst aan te leveren.

De burgemeester ging vervolgens naar bisschop Chrysostomos om hem om hulp te vragen. Chrysostomos besefte dat hij tijd moest rekken om alle 275 Joden op het eiland onder te brengen op veilige plaatsen. In drie dagen zou hem dat nooit lukken. De bisschop stapte naar de Duitse commandant om extra tijd te vragen. Dat lukte. In de tussentijd maakten de priesters en autoriteiten op het eiland valse doopcertificaten en identiteitsbewijzen voor de Joodse Zakynthiërs. Voor de Joden werden schuilplaatsen geregeld.

Toen de deadline uiteindelijk was verstreken en de Duitsers om de lijst met namen van de Joodse families vroegen, overhandigden de burgemeester en bisschop hem een envelop. Op het stuk papier stonden slechts twee namen: die van burgemeester Loukas Carrer en bisschop Chrysostomos. “Dit zijn de Joden van het eiland”, verklaarde Chrysostomos, die ook een brief aan Hitler had geschreven waarin hij liet weten dat de Joden op Zakynthos onder bescherming van de bisschop stonden. De nazi-commandant stond perplex en vroeg Berlijn om nieuwe orders. De Joden van Zakynthos waren ondertussen ondergebracht in bergdorpen, in huizen en op boerderijen van de Grieken. In maanden die volgden tot het vertrek van de Duitse troepen in oktober 1944 heeft niemand van de 42.000 eilandbewoners hen verraden of iets gezegd over de plaatsen waar de Joden verstopt zaten. Mede als gevolg van deze zwijgzaamheid is niet één Jood van Zakynthos gedeporteerd naar een concentratiekamp.

Dan zijn we inmiddels aangekomen bij een volgende korte stop, het is voor ons een bekend plekje, het sinaasappelstalletje een eindje verderop op de weg. Je hebt vandaar een mooi uitzicht over Alikes en Alikanas. Ook het vasteland en de Peloponnesos zijn vaak mooi te zien, maar vandaag niet.

De volgende stop is in Orthonies waar Babis en zijn moeder verbaasd zijn ons te zien in de gelederen van Jackie. Babis neemt iedereen mee naar het aangrenzende museum, waar je allerlei gebruiksvoorwerpen ziet van vorige generaties en daarna kunnen we iets drinken in de bodega. De moeder van Babis heeft die ochtend cake gebakken en die smaakt heerlijk. De volgende stop zou bij het uitkijkpunt naar het scheepswrak Navagio zijn. Maar het is nog steeds veboden om daarheen te rijden ivm brandgevaar. Er is maar één toegangsweg en het is daar altijd heel druk, dus mocht er in deze zomerperiode daar brand uitbreken dan is het bijna onmogelijk om er vandaan te komen. Dus rijden we naar Exo Chora om even te stoppen bij de 2000 jaar oude olijfboom en te luisteren naar het fluitmelodietje van een inwoner van het dorp, Michailis, een man met het Downsyndroom, die heel erg blij wordt van een enthousiast publiek en het daarbij behorende centje in de fles. Dan is het lunchtijd en rijden we naar Kampi, naar de Cross-taverna, waar we een prachtig uitzicht hebben over de kliffen aan de westkant van het eiland. Na de lunch laten Jackie en een collega muzikant met zijn zoon ons genieten van kantades, traditionele liedjes van Zakynthos. Het is zo een heel gezellig uurtje op het terras van de taverna. Langzamerhand komen we aan het eind van onze tour. We stoppen nog bij een olijfoliefabriek en zien daar nog eens hoe het proces van olijf tot olie tot stand komt.

En dan is het echt tijd om de eerste gasten af te zetten bij hun hotel. Via Agios Sostis, Laganas, Kalamaki en Argassi rijden we terug naar Tsilivi, waar onze eigen auto weer wacht.

Kalimera

Tranen van Maria

Even rust voor Anna

Verdedigingstoren bij het klooster van Agios Giorgos

Binnen op het plein van het klooster

In de kapel van het klooster mooi houtsnijwerk op het plafond

Om vooral niet te vergeten wat een vreemd jaar dit is

Priester aan het werk

Souvenirs bij het klooster maar dan even anders

Michailis bij de 2000 jaar oude olijfboom

Uitzicht op de kliffen aan de westkust bij Kampi

Bij de Cross-taverna

En de kantades worden gezongen

Het (bijna) normale leven gaat zijn gang

Na onze vakantie, inmiddels 10 dagen geleden, zijn de temperaturen gestegen. Vorige dagen liet onze thermometer 37 graden zien, maar vandaag liep het kwik slechts op tot een aangename 34 graden 😁.
Onze dagelijkse routine van zwemmen en lopen, huishouden en boodschappen doen keert terug. Maar als we 's middags op ons terras zitten, uitkijkend over de zee en Alikes, voelt het nog steeds een beetje als vakantie en genieten nog steeds van ieder moment.
Op het eiland komen zo langzamerhand wat meer toeristen, er gaan meer restaurants open. Eergisteravond was de openingsavond van Fidelio, één van onze favoriete restaurants, en natuurlijk waren wij er ook. We kregen natuurlijk geen hand of knuffel, maar een knuistkus. We kwamen op FaceBook deze foto tegen als bewijs dat we er waren. De tafeltjes stonden, volgens de nieuwe regels, een stuk verder uit elkaar, maar in de loop van de avond waren bijna alle tafeltjes bezet. En dat was goed om te zien, zij zelf waren er ook blij mee.
We spreken regelmatig met mensen die hier moet leven van de toeristen, eerder deze week had ik Jackie van Nefis aan de telefoon en zij sprak van een groot drama, want ze moeten aan zoveel regels voldoen dat het bijna onmogelijk is om het dit seizoen te redden. Maar ze doen allemaal hun best om het de gasten naar de zin te maken. En wij proberen ook wat extra's te doen om te helpen. We gaan vaker uit eten, maar dat is natuurlijk geen straf. Ook willen we tour gaan doen bij Nefis, de terug in de tijdtour.  En we hebben afgesproken dat we alleen meegaan als de bus niet vol zit, we willen geen plaatsen bezet houden, we willen lege plaatsen vullen. Het kan dus maar zo zijn dat we de avond van te voren worden opgebeld dat we nog niet mee kunnen, dat het wordt uitgesteld. We gaan het wel zien, maar het is een leuk vooruitzicht. Wij hebben hem die tour in 2013 al eens gedaan, maar we zijn benieuwd of we nog nieuwe dingen leren over ons eiland. Jackie Boots presenteert die excursie nog steeds zelf. Zij is Nederlandse en woont al vele jaren hier en is met een Griek getrouwd. Zij heeft Nefis-tours bedacht en tot leven gebracht. Ze maken heel veel excursies en behoren inmiddels tot de besten op dit gebied.